دانشگاه حکیم سبزواری مطالعات جغرافیایی مناطق خشک 2228-7167 17 64 2026 08 02 ‌‌ The Comparative Assessment and Analysis of Domestic and International Tourists’ Needs Toward of Destination Management: Case Study , Isfahan ارزیابی و تحلیل تطبیقی نیازهای گردشگران داخلی و خارجی در راستای مدیریت مقصد؛ مطالعه موردی، اصفهان 1 19 242811 10.22034/jargs.2025.536439.1217 FA حجت صادقی دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران عاطفه آقاجانی دانشجوی کارشناسی جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سحر السادات حسینی دانشجوی کارشناسی جغرافیا گرایش سنجش از دور، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران فاطمه مرادی دانشجوی کارشناسی جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مهدیس عابدی دانشجوی کارشناسی زبان و زبانشناسی، دانشکده زبان های خارجی، دانشگاه اصفهان،اصفهان ،ایران مهدی طهماسبی بلداجی دانشجوی کارشناسی مهندسی نقشه برداری، دانشکده مهندسی عمران و حمل و نقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران یگانه نامدار اصل دانشجوی کارشناسی زبان روسی، دانشکده زبان های خارجی، دانشگاه اصفهان،اصفهان ،ایران Journal Article 2025 07 23 Aim: This research aims to evaluate and compare the needs of domestic and foreign tourists in the city of Isfahan. Materials & Methods: The research method is descriptive-analytical and is based on data collected through a survey. The statistical population of the research consists of two groups of domestic and foreign tourists, and considering the limitations of the research, a total of 139 tourists were studied. The data collection tool was a researcher-made questionnaire. Findings: The results of the evaluation of tourists' views on traveling to Isfahan showed that the index of encouraging friends to travel obtained the highest score, with an average of 4.079, and indicates a positive experience of tourists. A comparison between the two groups of foreign and domestic tourists showed that, at a level of less than 0.05, foreign tourists are more satisfied than domestic tourists; for example, the average overall satisfaction of foreign tourists was 4.119, and that of domestic tourists was 3.652. There is also a significant difference in the number of trips; the average number of trips of domestic tourists was 3.347 and 1.417 for foreign tourists. In the needs assessment, the highest importance was related to access to attractions, with an average of 4.352. A significant difference was also observed in some needs, including public transportation, services, and security, between the two groups. Conclusion: Overall, the results emphasize the need to pay attention to improving infrastructure services for domestic tourists and enhancing cultural experiences for foreign tourists. Innovation: This study has comparatively emphasized the needs of domestic and international tourists, and its results can be used in planning for the creation and development of tourist services and needs. هدف: گردشگری از رویکردهای مهم اقتصادی در عصر حاضر محسوب می‌شود. با توجه به ارتباط گسترده این بخش با ابعاد مختلف توسعه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در پهنه‌های جغرافیایی، ضرورت دارد که جهت تبیین اثربخشی بهتر این بخش بر توسعه، نیازهای گردشگران مورد شناسایی و تحلیل قرار گیرد. هدف این پژوهش ارزیابی و مقایسه تطبیقی نیازهای گردشگران داخلی و خارجی در شهر اصفهان است. روش و داده: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌ها از طریق پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را دو گروه گردشگران داخلی و خارجی تشکیل داده که با توجه به محدودیت‌های تحقیق، در مجموع ۱۳۹ گردشگر مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامة محقق ساخته بوده است. یافته‌ها: نتایج ارزیابی دیدگاه گردشگران از سفر به شهر اصفهان نشان داد که شاخص تشویق دوستان به سفر با میانگین ۴/۰۷۹ بالاترین امتیاز را کسب کرده و بیانگر تجربه مثبت گردشگران است. مقایسه بین دو گروه گردشگران خارجی و داخلی نشان داد که در سطح کمتر از ۰/۰۵ گردشگران خارجی رضایت بیشتری نسبت به گردشگران داخلی دارند؛ به‌طور مثال، میانگین رضایت کلی گردشگران خارجی ۴/۱۱۹ و داخلی ۳/۶۵۲ بوده است. همچنین، تفاوت معناداری در تعداد دفعات سفر وجود دارد؛ میانگین دفعات سفر گردشگران داخلی ۳/۳۴۷ و خارجی ۱/۴۱۷ گزارش شده است. در ارزیابی نیازها، بیشترین اهمیت مربوط به دسترسی به جاذبه‌ها با میانگین ۴/۳۵۲ و کمترین آن مربوط به تبادلات ارزی با ۳/۵۳۹ است. تفاوت معناداری نیز در برخی نیازها از جمله حمل‌ونقل عمومی، خدمات و امنیت بین دو گروه مشاهده شد. نتیجه‌گیری: به ‌طور کلی، نتایج بر ضرورت توجه به بهبود خدمات زیرساختی برای گردشگران داخلی و ارتقای تجربه فرهنگی برای گردشگران خارجی تأکید دارد. نوآوری، کاربرد نتایج: این پژوهش به طور تطبیقی نیازهای گردشگران داخلی و خارجی را تأکید نموده است که نتایج آن در برنامه‌ریزی برای ایجاد و توسعه خدمات و نیازهای گردشگران قابل استفاده است.

https://jargs.hsu.ac.ir/article_242811_5e0cd536fd5e3365df34a5919d043bd9.pdf

دانشگاه حکیم سبزواری مطالعات جغرافیایی مناطق خشک 2228-7167 17 64 2026 07 23 Spatial analysis of environmental health in the central area of the holy city of Karbala تحلیل فضایی سلامت محیط در ناحیه مرکزی شهر مقدس کربلا 20 35 244342 10.22034/jargs.2025.556410.1238 FA فضیله عبدالکاظم گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خورزمی، تهران، ایـران حبیب اله فصیحی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خورزمی، تهران، ایـران 0000-0002-0672-0944 علی موحد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خورزمی، تهران، ایـران Journal Article 2025 11 01 Aim: This study aimed to assess the environmental health status and analyze spatial differences in the central neighborhoods of the holy city of Karbala. Materials and Methods: Data from the 27 indicators were collected through field observation using an assessment checklist tool. The data were analyzed by implementing Moran, Interpolation (IDW), and GWR models in the Geographic Information System and the One-Sample T-Test in SPSS. Findings: The average score of the 27 environmental health items is 4.03, indicating that overall, the health and environmental health conditions of the study area are lower than the median (5). The Moran index yields a score of 1.02, indicating a random spatial distribution pattern. In terms of spatial distribution, the environmental health index is lower in the surrounding areas of the Beiolharamain. In terms of the spatial relationship between the distance from the area and the average health index score, the R2 map showed that the two variables do not have a regular spatial correlation. Conclusion: Three factors underlie the low level of the Environmental Health Index and its spatial distribution in the city of Karbala. First, the hot climate causes the insects and decomposers to be alive on any day of the year. Second, the physical structure of the city, which is relatively untouched by cars, causes congestion, low levels of safety, and a lack of coordination and quality of sanitary elements and places in the city. Third, the non-resident population is beyond the carrying capacity of the area. Innovation: The research highlights the need to improve the fabric of the city, taking into account the necessary carrying capacity for the non-resident population, especially during peak pilgrimage periods, in the form of a comprehensive regeneration plan that aims to preserve the city's cultural elements and identity. هدف: هدف این پژوهش ارزیابی وضعیت و تحلیل تفاوت‌های فضایی سلامت محیط در محلات مرکزی شهر مقدس کربلا است. روش و داده: داده‌های مورد تحلیل از 27 شاخص به طریق مشاهده و برداشت میدانی با استفاده از ابزار سیاهة ارزیابی گردآوری شده و با اجرای مدل‌های Moran, Interpolation (Idw), GWR در سیستم اطلاعات جغرافیایی و One Sample T-Test در SPSS تحلیل شده‌اند. یافته‌ها: میانگین رقم ارزیابی 27 گویه از سلامت محیط رقم ۴/۰۳ است. با عنایت به ارزیابی صورت گرفته که در دامنة 1 تا 10 انجام شده، این رقم دلالت بر این دارد که در مجموع، شرایط بهداشتی و سلامت محیط محدوده مطالعاتی از حالت میانة (5) وضعیت مطلوب (10) پایین‌تر است. شاخص موران، رقم ۱/۰۲ را به‌ دست داده که بر الگوی توزیع فضایی تصادفی میانگین رقم شاخص سلامت محیط دلالت می‌نماید. به لحاظ توزیع فضایی، در بافت‌های پیرامونی بین‌الحرمین شاخص سلامت محیط پایین‌تر است. به لحاظ رابطه فضایی میان فاصله از بین‌الحرمین و رقم میانگین شاخص سلامت، نقشه حاصل از رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی (R2) نیز نشان داد که دو متغیر، رابطة فضایی مشخص و منظمی با یکدیگر ندارند. نتیجه‌گیری: سه عامل زمینه‌ساز سطح پایین شاخص سلامت محیط و نحوة توزیع فضایی آن در شهر کربلا است. نخست آب‌و‌هوای گرم که سبب فعالیت حشرات و موجودات تجزیه‌کننده و مشکلات بیشتر در بهداشت محیط و مواد غذایی می‌شود. دوم، بافت کالبدی خودرو و نسبتاً دست نخورده شهری که سبب ازدحام، سطح پایین ایمنی و عدم تکافو و کیفیت عناصر و اماکن بهداشتی در کالبد شهر شده و مورد سوم جمعیت در حال گذر خارج از ظرفیت تحمل بافت به دلیل نقش زیارتی شهر و پایین بودن سطح آگاهی‌های بهداشتی جامعه است. نوآوری، کاربرد نتایج: این تحقیق ضرورت اصلاح بافت کالبدی شهر را با در نظر گرفتن ظرفیت تحمل لازم برای جمعیت در حال گذر به ‌ویژه شرایط زمانی اوج سفرهای زیارتی در قالب یک طرح جامع بازآفرینی که متوجه حفظ عناصر و هویت فرهنگی شهر باشد، گوشزد می‌نماید.

https://jargs.hsu.ac.ir/article_244342_734e2b3fa170b5771fbf737f43406cd0.pdf

دانشگاه حکیم سبزواری مطالعات جغرافیایی مناطق خشک 2228-7167 17 64 2026 07 23 Examining and Explaining the Key Components of Ecotourism in Enhancing Sustainable Livelihoods Using a Mixed-Method Approach بررسی و تبیین مؤلفه‌های کلیدی اکوتوریسم در ارتقای معیشت پایدار با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی 36 58 248169 10.22034/jargs.2025.541373.1222 FA میرحمید سیدموسوی دانش آموخته کارشناسی ارشد گردشگری، گروه مدیریت دولتی و گردشگری دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0009-0007-1630-784X جواد معدنی گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-7204-5572 ولی نعمتی گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0002-4232-2740 Journal Article 2025 08 14 Aim: The purpose of this study is to identify and explain the key components of ecotourism that contribute to enhancing sustainable livelihoods in the border regions of Ardabil Province, using a mixed-methods (qualitative–quantitative) approach. This research further aims to develop a context-based analytical–practical framework to guide policymakers and development planners in the field of border ecotourism.. Materials & Methods: In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with 19 academic experts, local managers, and tourism practitioners, and analyzed using thematic analysis in ATLAS.ti (version 24). In the quantitative phase, to validate the qualitative structure and uncover latent dimensions, a researcher-designed questionnaire was distributed among 177 local residents, students, and stakeholders. Data were analyzed using exploratory factor analysis in SPSS (version 26). Findings: The qualitative analysis identified 15 sub-themes categorized into four main themes: “Local capacities and advantages,” “Socio-environmental prerequisites,” “Institutional and infrastructural mechanisms,” and “Socio-economic outcomes.” The quantitative analysis confirmed four main factors: (1) Local participation and economic outcomes, (2) Institutional and infrastructural mechanisms, (3) Adaptive empowerment based on local capacities, and (4) Cultural capital and regional representation, which together explained 56.86% of the total variance. Conclusion: Effective ecotourism development in border regions requires the simultaneous utilization of natural and cultural assets, active community participation, institutional strengthening, infrastructure improvement, and the adoption of incentive-based and adaptive policies. Moreover, enhancing cultural identity and destination storytelling can contribute to population stability, improved economic security, and reduced vulnerability. Innovation: The innovation of this study lies in presenting a multidimensional, context-based analytical–practical model that can guide policymakers, development planners, and local institutions in achieving balanced and sustainable development in border areas. By integrating cultural, institutional, socio-environmental, and economic components, this model offers a comprehensive and locally grounded approach to ecotourism development. هدف: هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه‌های کلیدی اکوتوریسم مؤثر بر ارتقای معیشت پایدار در مناطق مرزی استان اردبیل با استفاده از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) است. این مطالعه در پی ارائه یک چارچوب تحلیلی-کاربردی بومی‌محور برای راهنمایی سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان توسعه در حوزه اکوتوریسم مرزی است. روش و داده: پژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق ۱۹ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان دانشگاهی، مدیران محلی و فعالان گردشگری گردآوری و با روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار ATLAS.ti نسخه ۲۴ تحلیل شد. سپس در بخش کمی، یافته‌های کیفی به پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته تبدیل و میان ۱۷۷ نفر از ساکنان، دانشجویان و ذی‌نفعان محلی توزیع شد. داده‌های کمی با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ بررسی و اعتبارسنجی گردید. یافته‌ها: نتایج تحلیل کیفی ۱۵ زیرمضمون را در قالب چهار مضمون اصلی آشکار ساخت: «ظرفیت‌ها و مزیت‌های بومی»، «پیش‌نیازهای اجتماعی-محیطی»، «ساز و کارهای نهادی و زیرساختی» و «پیامدهای اقتصادی–اجتماعی». یافته‌های کمی نیز چهار عامل اصلی شامل: ۱) مشارکت بومی و پیامدهای اقتصادی، ۲) ساز و کارهای نهادی و زیرساختی، ۳) توانمندسازی تطبیقی بر بستر ظرفیت‌های بومی و ۴) سرمایه فرهنگی و بازنمایی منطقه‌ای را تأیید کرد که در مجموع ۸۶/۵۶ درصد واریانس داده‌ها را تبیین نمودند. نتیجه‌گیری: تحقیق نشان می‌دهد که توسعه پایدار اکوتوریسم در مناطق مرزی مستلزم بهره‌گیری هم‌زمان از منابع طبیعی و فرهنگی، مشارکت فعال جامعه محلی، تقویت نهادهای مرتبط، بهبود زیرساخت‌ها و اتخاذ سیاست‌های حمایتی و انعطاف‌پذیر است. همچنین، ارتقای هویت فرهنگی و روایت‌گری مقصد می‌تواند به تثبیت جمعیت، بهبود امنیت اقتصادی و کاهش آسیب‌پذیری‌های اجتماعی- اقتصادی کمک کند. نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری این تحقیق در ارائه یک مدل تحلیلی-کاربردی چندبعدی و بومی‌محور است که می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان توسعه و نهادهای محلی برای تحقق توسعه پایدار و متوازن در مناطق مرزی باشد. این مدل با تلفیق مؤلفه‌های فرهنگی، نهادی، اجتماعی- محیطی و اقتصادی، رویکردی یکپارچه و زمینه‌محور برای توسعه اکوتوریسم ارائه می‌دهد.

https://jargs.hsu.ac.ir/article_248169_9c7bae3f896e2290f659950af59f3d78.pdf