واکاوی مکتب‌های مورفولوژی شهری

نویسندگان

چکیده

مورفولوژی شهری یکی از مهم‌ترین رویکردهای کالبدی به شهرهاست که از اواخر قرن نوزدهم میلادی جای خود را در میان سایر شاخه‌های علم، به عنوان یک دانش سازمان یافته باز کرده است. ریشه‌ها و بنیان‌های فکری حوزه، مورفولوژی و مکاتب عمده‌ی آن در این نوشتار توصیفی‌ ـ تحلیلی مورد واکاوی قرار می‌گیرد. هدف این است که با شناسایی آرای مطرح در هر یک از این مکاتب و بررسی تطبیقی نظریه‌های موجود، پیش‌زمینه‌ی مطالعات آتی برای پژوهش‌گران مهیا شده و امکان انتخاب رویکردی مناسب به مطالعه‌ی منظر مصنوع فراهم شدند. تا از این راه در عمل نیز دست‌یابی به راهکارهای مناسب برنامه-ریزی و طراحی شهری ممکن گردد. در این مقاله پس از شرح کوتاهی از موضوع، تعاریف مختلفی از مورفولوژی شهری ارائه شده و ضمن اشاره به مفهوم «گونه ـ ریخت شناسی» در ادبیات مطالعات شهری، به سه مکتب اصلی، مبانی فکری و نظریه‌پردازان هر کدام پرداخته شده است. آرای انتقادی برخی از منتقدین این حوزه، به‌ویژه آن‌چه که درباره‌ی محدودیت‌های کاربردی آن مطرح می‌شود در بخشی جداگانه مورد بررسی قرار گرفته و در انتها، اشتراکات و اختلافات این مکاتب و نتایجی که برای شناخت جنبه‌های شکلی شهرها و دخالت و طراحی در محیط‌های مصنوع قابل استخراج است آورده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A review on Urban Morphology Schools

چکیده [English]

1- Introduction
Urban morphology started to take place as an organized field of knowledge at the end of the nineteenth century (Whitehand,2007:1). Regarding the variety of forces that shape cities, it is natural to accept this field of knowledge as an interdisciplinary field. Urban morphology is briefly defined as:
 The study of the form of cities over the time (Scheer, 2002: 106).
 The field that studies the process of city building and its products (Moudon, 1998: 141).
 The study of the physical (or built) fabric of urban form, and the people and processes shaping it (Jones and Larkham, 1991:55).
Focusing on the positive revaluation of the urban fabric through different routes, three schools in Europe began to elaborate theories for the understanding of built environment and the relation between its elements. These schools are briefly discussed below.

2- Methodology
This descriptive-comparative research paper is based on documentary studies of the authors taking into account the more comparative studies dealing with the most important and recent accounts of researches in this regard.

3- Discussion
The three main schools of Urban Morphology in a chronological order are: