تحلیل روند تغییرات بارش برف و باران در ایستگاه‌های منتخب استان آذربایجان غربی

حیدری, حسن

تحلیل روند تغییرات بارش برف و باران در ایستگاه‌های منتخب استان آذربایجان غربی

نویسنده

حسن حیدری

دانشگاه ارومیه

چکیده

بارش به‌عنوان یکی از عناصر مهم اقلیمی در هر منطقه‌ای است که بر مبنای آن وضعیت منابع آبی منطقه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. درعین‌حال نوع بارش نیز به‌عنوان یکی دیگر از مشخصات بارش هر منطقه است. دراین‌بین بارش برف در ذخیره‌ی آبی منطقه به‌ویژه در مناطق کوهستانی و مناطق بدون بارش در فصل تابستان خیلی مؤثر است؛ به‌نحوی‌که در سال‌هایی که کمیت آن نزول می‌یابد، موجبات ایجاد کم‌آبی و بعضاً خشک‌سالی می‌گردد، هرچند که مقدار کل بارش تغییر نیافته باشد. این امر موجبات ایجاد مشکلات عدیده‌ای را به‌خصوص در مدیریت منابع آب و کشاورزی فراهم می‌آورد. آذربایجان غربی به‌عنوان یکی از استان‌های کوهستانی و فاقد بارش‌های تابستانی است که بخش مهمی از بارش خود را به‌صورت برف دریافت می‌کند که در مهروموم‌های اخیر با موضوع خشک‌سالی و ازجمله خشکیدن دریاچه‌ی ارومیه مواجه شده است. در این تحقیق به‌منظور استخراج تغییرات صورت گرفته در استان از حیث نوع و مقدار بارش طی فصل سرد، با استفاده از آمار SCDATA مربوط به 7 ایستگاه سینوپتیک با دوره‌ی زمانی متفاوت حدفاصل 1951 تا 2012 و با پراکنش استانی، نخست داده‌های برف و باران تفکیک و سپس بر مبنای آزمون محاسباتی و نموداری‌ مانکندال و شاخص تخمین‌گر شیب سن و نیز آزمون جمع تجمعی تحلیل‌ شده است. نتایج نشان می‌دهد که در ایستگاه‌های جنوبی استان روند صعودی درصد بارش برف و در ایستگاه‌های شمالی روند کلی نزول بارش از سال 2000 به وقوع پیوسته است. ضمن آن‌که در اکثریت ایستگاه‌ها روند نزولی بارش برف از سال 1994 شروع ‌شده است. در بین ایستگاه‌ها، خوی دارای بیش‌ترین تغییرات از حیث نوع و مقدار بارش و پیرانشهر بدون تغییر معنی‌دار بوده است. درعین‌حال عمده‌ی تغییرات شدید و ناگهانی بارش نیز در ایستگاه‌های خوی و ارومیه بوده است

کلیدواژه‌ها

آذربایجان غربی

روند برف

مان‌کندال

شاخص سن

آزمون جمع تجمعی

عنوان مقاله English

The trend analysis of falling snow and rainfall in selected stations of West Azerbaijan province

نویسنده English

Hassan Heidari

چکیده English

Precipitation as one of the important elements of each region is that it has a considerable impact water sources. The meantime snowfall in the water supply area, particularly in mountainous areas and areas without rainfall in summer is very effective. West Azerbaijan as one of mountainous provinces and lacked the summer rains are that an important part of their precipitation in the form of snow received that in recent years with the drought and the drying up of Lake Urmia has faced. In this research uses data SCDATA related to 7 synoptic stations with different time periods between 1951 to 2012 and with provincial distribution, the first snow and rain data separate and then based on the of computational and sequential Mann-Kendall(MK) and Sen.’s estimator index and the cumulative sum test were analyzed. The results show upward trend snowfall percent in the southern regions of the province and the general trend of decreasing precipitation in northern stations have occurred since 2000. While in majority of the stations, Snowfall has started downtrend from1994. In between stations, Khoy the highest qualitative and quantitative changes and Piranshahr has been no significant change. However, major changes are sudden rainfall in the Khoy and Urmia stations.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: West Azerbaijan

snow and rain trend

Mann Kendall

Sen.’s estimator index

cumulative sum test

De Lima, M. I. P. Carvalho S. C. P. de Lima, J. L. M. P. and M. F. E. S. Coelho. (2010). Trends in precipitation: analysis of long annual and monthly time series from mainland Portugal, Adv. Geosci., 25: 155–160 Feng, S., & Hu, Q. (2007). Changes in winter snowfall/precipitation ratio in the contiguous United States. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 112(D15). pp 24-35. Gocic, M., Trajkovic, S. (2013). Analysis of changes in meteorological variables using Mann–Kendall and Sen's slope estimator statistical tests in Serbia. Glob. Planet. Chang. 100,172–182 Hamed, K. H. (2008). Trend detection in hydrologic data: the Mann–Kendall trend test under the scaling hypothesis. Journal of hydrology, 349(3), 350-363. Hamlet, A. F., Mote, P. W., Clark, M. P., & Lettenmaier, D. P. (2005). Effects of temperature and precipitation variability on snowpack trends in the western United States. Journal of Climate, 18(21), 4545-4561. Huntington, T. G., Hodgkins, G. A., Keim, B. D., & Dudley, R. W. (2004). Changes in the proportion of precipitation occurring as snow in New England (1949–2000). Journal of Climate, 17(13), 2626-2636. Karpouzos, D. K., Kavalieratou, S., & Babajimopoulos, C. (2010). Trend analysis of precipitation data in Pieria Region (Greece). European Water, 30, 31-40. Khalili, A., & BAZRAFSHAN, J. (2004). A trend analysis of annual, seasonal and monthly precipitation over Iran during the last 116 years, Desert, 9 (1), 25-32. Kundzewicz, Z., & Robson, A. (2000). Detecting trend and other changes in hydrological data. World Meteorological Organization. Laternser, M., & Schneebeli, M. (2003). Long‐term snow climate trends of the Swiss Alps (1931–99). International Journal of climatology, 23(7), 733-750. McGilchrist, C. A., & Woodyer, K. D. (1975). Note on a distribution-free CUSUM technique. Technometrics, 17(3), 321-325. Modarres, R., & da Silva, V. D. P. R. (2007). Rainfall trends in arid and semi-arid regions of Iran. Journal of Arid Environments, 70(2), 344-355. Partal, T., & Kahya, E. (2006). Trend analysis in Turkish precipitation data. Hydrological processes, 20(9), 2011-2026. Pérez-Palazón, M. J., Pimentel, R., Herrero, J., Aguilar, C., Perales, J. M., & Polo, M. J. (2015). Extreme values of snow-related variables in Mediterranean regions: trends and long-term forecasting in Sierra Nevada (Spain). Proceedings of the International Association of Hydrological Sciences, 369, 157. Singh, P., Kumar, V., Thomas, T., & Arora, M. (2008). Changes in rainfall and relative humidity in river basins in northwest and central India. Hydrological Processes, 22(16), 2982-2992. Sohrabi, M. M., Marofi, S., Sabziparvar, A. A., & Maryanaji, Z. (2009). Investigation of existence of trend in annual precipitation of Hamedan Province using Mann-Kendall method. Sonali, P., & Kumar, D. N. (2013). Review of trend detection methods and their application to detect temperature changes in India. Journal of Hydrology, 476, 212-227.