ماشین رشد به مثابه مدل مشارکت اقتصادی(نمونه موردی: محله ایثار شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه حکیم سبزواری

2 دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، مشهد، ایران

چکیده

در نتیجه تحول رویکردها از حکومت‌گرایی به مدیریت‌گرایی، امروزه مشارکت بخش خصوصی در ساماندهی بافت‌های نابسامان یکی از اصول برنامه‌ریزی این پهنه‌ها است. بررسی نقش نخبگان اقتصادی در ارتقاء محله ایثار شهر مشهد موضوع اصلی این پژوهش است. این تحقیق بر حسب نوع، توصیفی - تحلیلی و از نظر روش، علی پس از وقوع است. علاوه بر داده‌های میدانی و سرشمارهای رسمی، در این پژوهش، ۹۷ پرسش‌نامه بین مدیران فروشگاه‌های راسته بازار توزیع و به ۵۳ درصد پاسخ داده شد. روابط فضایی و غیر فضایی به وسیله رگرسیون عمومی و فضایی آزمون گردید. علاوه بر افزایش جمعیت یک درصدی، بیشترین تغییرات در دو کاربری مسکونی و تجاری بوده و ایجاد ۲۰ کاربری آموزشی، ۱۱ کاربری مذهبی و ۶ کاربری بهداشتی – درمانی از دیگر تغییرات است. ۶۵ درصد از شاغلین در بخش خدمات فعالیت می‌نمایند. بین سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۴، ۵۲۶۱۶ مترمربع کاربری تجاری و ۹۹۵۹۶ مترمربع کاربری مسکونی در این محله اضافه شد. در همین راستا، اعضای ماشین رشد با سرمایه‌گذاری در تغییر کاربری‌ها، موفق به افزایش ارزش املاک و دارایی‌هایشان شده‌اند. رگرسیون بین متغیرهای توضیح‌دهنده و افزایش جمعیت در محله، به عنوان نتیجه کنش مشارکتی نخبگان تولیدی – تجاری در توسعه محله ایثار نشان می‌دهد که متغیر مساحت کاربری تجاری با ضریب تعیین ۵۴ درصد، بیشترین میزان توضیح‌دهندگی را در میان متغیرها دارد. توسعه محله نتیجه مشارکت بخش خصوصی و مدیریت و کنترل تغییر کاربری‌ها توسط شهرداری مشهد به عنوان حاکمیت محلی بوده، مشارکتی که نه از طریق نظام بروکراتیک اداری، که مبتنی بر کارآفرین‌گرایی، اقتصاد بازار و ارتباطات شبکه‌ای اجتماع محلی است. با توجه به سهم و نقش بخش عمومی و خصوصی، محله مورد بررسی نمونه‌ای از مشارکت واقعی بوده، در مدل ارنشتین در پله بالا و همراه با قدرت شهروندان قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The growth machine as a model of sustainable economic participation Case study: Isar neighborhood of Mashhad

نویسندگان [English]

  • hadi soleimani moghadam 1
  • Javad Farhadi 2
1
2 PhD in Geography and Urban Planning, Mashhad, Iran
چکیده [English]

As a result of the evolution of approaches from government to management, today the participation of the private sector in organizing disordered structures is one of the principles of planning in these areas. The study of the role of economic elites in the promotion of Isar neighborhood (the declining area of ​​Mashhad) is the main subject of this study. In terms of type, this research is descriptive-analytical and in terms of method, it is causal. In addition to field data and official censuses, in this study, 97 questionnaires were distributed among the managers of Isar Bazaar stores and 53% were answered. Spatial and non-spatial relationships were tested by general and spatial regression. In addition to increasing the population by one percent, the most changes are in both residential and commercial uses, and the creation of 20 educational uses, 11 religious uses and 6 health-medical uses are other changes. 65% of employees work in the service sector. Between 2001 and 2015, 52616 square meters of commercial use and 99596 square meters of residential use were added in this neighborhood. In this regard, the members of the growth machine have succeeded in increasing the value of their real estate and assets by investing in change of uses. Regression between the explanatory variables and population growth in the neighborhood, as a result of the participatory action of production-commercial elites in the development of Isar neighborhood shows that the variable of commercial use area with a coefficient of 54% has the highest explanatory rate among the variables. The development of the neighborhood is the result of the participation of the private sector and the management and control of land use change by Mashhad Municipality as a local government, a partnership that is not based on bureaucratic system, but on entrepreneurship, market economy and local community network communication. Given the role and role of the public and private sectors, the neighborhood in question is an example of real participation, in the Einstein model is at the top with the power of citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban decline
  • urban growth machine
  • economic elite
  • participation
  • Isar neighborhood of Mashhad
  1. اسمیت، نیل (1390). مرزبندی نوین شهری، بهسازی بافت شهری از راه اسکان جمعیت مرفه در شهرهای کینه توز، ترجمه حسام زند حسامی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  2. پور جعفر، محمد (1388). جایگاه مشارکت مردمی در ساماندهی بافت های فرسوده شهری، تهران: نشر طحان.
  3. پیکتی، توماس (1393). سرمایه، ترجمه اصلان قودجانی، تهران: انتشارات نقد فرهنگ.
  4. حبیبی، سید محسن و سعیدی رضوانی، هادی (1384). شهرسازی مشارکتی؛ کاوشی نظری در شرایط ایران، نشریه هنرهای زیبا، شماره 24، صص 15-24.
  5. حبیبی، سید محسن و مقصودی، ملیحه (1389). مرمت شهری، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  6. دودینگ، کیت (1390). قدرت، ترجمه عباس مخبر.، چاپ سوم، تهران: انتشارات آشیان.
  7. رهنما، محمدرحیم (1377). احیای بافت قدیم و توسعه شهری، محلات مرکزی شهر، پایان نامه دکتری، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  8. سیدی فرخد، سید مهدی (1392). نگاهی به جغرافیای تاریخی شهر مشهد، مشهد: انتشارات مرکز پژوهش‌های شورای شهر.
  9. سیف الدینی، فرانک (1381). فرهنگ واژگان برنامه ریزی شهری و منطقه ای، شیراز: مرکز نشر دانشگاه شیراز.
  10. شهرداری منطقه 4 شهرمشهد (1397). نقشه بازار ایثار، شهرداری مشهد.
  11. عسکری، علی (1390). تحلیل آمار فضایی با Arc GIS، تهران: انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران.
  12. کلارک، دیوید (1392). زوال شهری. ترجمه احمد زنگانه و همکاران، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد خوارزمی.
  13. کلنیوسکی، نانسی (1393). شهرها و جامعه، مترجم محمد حسن خطیبی بایگی، تهران: انتشارات تیسا.
  14. لطفی، سهند (1390). تبارشناسی بازآفرینی شهری، تهران: انتشارات آذرخش.
  15. مدرس رضوی، محمد و همکاران (1386). مشهد در آغاز قرن چهاردهم خورشیدی، مشهد: نشر آهنگ قلم.
  16. مرکز آمار ایران (1365 تا 1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، تهران: مرکز آمار ایران.
  17. مومنی، منصور و فعال قیومی، علی (1389). تحلیل های آماری با استفاده از spss، تهران: مومنی.
  18. نهاد مطالعات و برنامه ریزی شهرداری مشهد (1397). لایه های اطلاعات مکانی.
  19. Arnstein, Sherry R. (1969). A ladder of citizen participation, journal of the American institute of planners, Volume 35, Issue 1, pp216-224.
  20. Bassett, Keith & Harloe, Michael (2006). Swindon: the rise and decline of a growth coalition. US: Taylor & fancies.
  21. Beckoven, Ellen van & etc (2005). Theories of neigbourhood Chnge and neighood decline: their significance for post – WWII large housing estates, urban and Regional research center Utrecht, faculty of Geossciences, Utrecht university.
  22. Carter, Tom & Polevychock, chesya (2006). under studing Disinvestment and Decline, Canada Research chair in urban change and Adaptaion, the Department of Geography, The university of Winnipeg.
  23. Clark, Jill (2001). Six Urban Regime Types: The Effects Of State Laws And Citizen Participation On The Development Of Alternative Regimes,  Public Administration Quarterly, Volume 25, Issue 1, pp3-48.
  24. Davies, Jonathan.S (2003). parthner ships versus Regims. Why Regime theory cannot explain urban coalitions in the uk, Journal of urban affairs, Volume 25, Issue 3, pp253-269.
  25. Dowding, keith (2001). explaining urban regimes, international journal of urban and regional research, Volume 25, Issue 1, pp150-163.
  26. Elkins, Davide. R (1995). The Structure and Context of the Urban Growth Coalition: The View from the Chamber of Commerce, PoUcy Studies Journal, Volume 23, Issue 4, pp583-600.
  27. Friedrichs, Jurgen (1993). A Theory of Urban Decline: Econom, Demography and Political Elites, Urban Studies, Volume 30, Issue 6, pp907-917.
  28. Heying, Charles. h (1995). civic elits, civic institutions and the urban growth dynamic, for phd degree, departemant of political scince, university of North Carolina.
  29. Miszczyk, Agata (2013). Specialized Growth: Planning and Politics in Rochester, MN and the Growth Machine Theory, Cities in the 21st Century, Volume 3, Issue 1, pp567-579.
  30. pacione, Micheael (2005). urban geography, a Global perspective, Landan and New York, Routledge (taylor francise – library.
  31. Patrick Hogan, James (2006). the politice of urban Regimeration, Irish urban studies, Volume 2, Issue 1, pp 27-37.
  32. Pitkin, Bill (2001). Theories of Neighborhood Change: Implications for Community Development Policy and Practice, US, UCLA Advanced Policy Institute.
  33. Smit, Edesk (2014). Nelghborhood regeneration in a declining city: the case of Detroit (master dissertatio), faculty of ceoscines, Utrecht university.
  34. Weir, Margaret, Wolman, Harold& swanstrom, Todd (2005). The calculus of coalions Cities, Suburbs, and the Metropolitan Agenda, urban affairs review, Volume 40, Issue 6, pp730-760.
  35. Weir, Margaret (2001). Metropolitan coalition – Building strategies, urban seminar on Children’s Health and Safety, Harvard University, US.