بـررسی نقش ژئـومورفولوژی در کیفیت مصالح ساختمانی با تـاکید بر سنگدانه‌ها در حوضه‌ی آبخیز قلعه شاهین

نویسندگان

چکیده

اشکال و فرایندهای ژئومورفولوژی از مهم‌ترین عوامل موثر در تشکیل و کیفیت مصالح ساختمانی به‌ویژه سنگدانه‌ها هستند. هدف این تحقیق بررسی نقش اشکال و فرایند‌های ژئومورفولوژی در تشکیل و کیفیت مصالح ساختمانی به‌ویژه سنگدانه‌ها در حوضه‌ی قلعه شاهین می‌باشد. حوضه‌ی قلعه شاهین با مساحت 8/169کیلومترمربع، بخش بالادست حوضه الوند در استان کرمانشاه و بخشی از زون ساختمانی زاگرس چین خورده محسوب می‌شود. جهت دست‌یابی به هدف این تحقیق، ابتدا لندفرم‌ها و فرایندهای ژئومورفولوژی منطقه براساس تصاویر ماهواره‌ای کویک برد و مطالعات میدانی شناسایی گردید. نتیجه این تحقیق نشان می‌دهد که لندفرم‌هایی مانند واریزه‌ها و مخروط‌افکنه‌ها‌ی جدید و قدیم دارای مقادیر زیادی رسوب و سنگ هوازده و خرد شده هستند که می‌توانند به‌عنوان مصالح ساختمانی استفاده شوند. جهت بررسی کیفیت سنگدانه‌ها، تعداد 14 نمونه از سنگدانه‌ها واقع در مخروط‌افکنه‌ها و واریزه‌ها برداشت شد و آزمایش ارزش ضربه‌ای آنها براساس الک شماره 8 انجام گردید. نتایج آزمایش ارزش ضربه‌ای نشان می‌دهد که میانگین مقاومت به ضربه در واریزه‌ها، مخروط‌افکنه‌های جدید و مخروط‌افکنه‌های قدیمی به‌ ترتیب 835/9، 8 و 47/9 درصد می‌باشد که نشان دهنده کیفیت خوب تمامی نمونه‌ها در لندفرم‌های مورد مطالعه است. بررسی این تحقیق نشان می‌دهد که با وجود کیفیت مناسب سنگدانه‌های واقع در واریزه‌ها و مخروط‌افکنه‌ها، مخروط‌افکنه‌های قدیمی به‌علت قرار گرفتن در معرض هوازدگی طولانی مدت، دارای سنگدانه‌های با کیفیت نسبتاً کمتری هستند در حالی که در مخروط‌افکنه‌های جدید با هوازدگی کمتر و رسوبات تازه‌تر، کیفیت سنگدانه‌ها نسبتاً بهتر است. به‌طور کلی نتیجه این تحقیق بیانگر آن است که بررسی اشکال و فرایندهای ژئومورفولوژی نقش مهمی در شناسایی و تعیین کیفیت مصالح ساختمانی به‌ویژه سنگدانه‌ها ایفا می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the effect of geomorphology on quality of construction materials with emphasis on aggregates in Qalehshahin catchment

چکیده [English]

Geomorphological Landforms and processes are of the most significant parameters that affect the distribution and quality of construction materials especially aggregates. The purpose of this research is to evaluate the effect of geomorphological landforms and processes in the formation and quality of construction materials with emphasis on aggregates in Qalehshahin catchment. Qalehshahin catchment with a drainage area of 169.8 km² is an upstream subcatchment of Alvand basin in Kermanshah province, and is part of Folded Zagros structural zone. To achieve the purpose of this study, Geomorphological landforms and processes were recognized by Quickbird satellite images as well as field works. Result of this study represents that alluvial fans and taluses have large amounts of weathered and crushed rocks and sediments that can be used as construction materials. To determine the quality of aggregates, 14 samples of aggregates in alluvial fans and taluses were obtained and Impact Value test of aggregates has been done based on sieve No. 8. Results of aggregate Impact Value tests show that means of mentioned test in taluses, new alluvial fans and old alluvial fans are 9.835, 8 and 9.47 percent respectively that show appropriate quality of all samples of aggregates. This study represents that, in spite of appropriate quality of aggregates of both taluses and alluvial fans, old alluvial fans have aggregates with lower quality because of long term weathering, whereas the quality of aggregates in new alluvial fans, with fresh and less weathered sediments, is rather better. Overall, result of this study reveals that the evaluation of geomorphological forms and processes has an important role in recognizing and determination of quality of construction materials especially aggregates.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qalehshahin
  • Aggregate
  • geomorphology
  • Process
  • talus
  • Alluvial fan