ارزیابی حجم فرسایش سنگ و ارتباط آن با تکتونیک در طاقدیس دنه خشک با استفاده از GIS

نویسندگان

چکیده

منطقه‌ی مورد مطالعه، طاقدیس تیپیک دنه خشک در استان کرمانشاه و بخشی از زون ساختمانی زاگرس چین خورده است. هدف این تحقیق محاسبه‌ی حجم فرسایش سنگ و ارتباط آن با تکتونیک است. جهت دستیابی به هدف فوق، ابتدا محدوده‌ی 90 حوضه‌ی زهکشی در دامنه‌ی طاقدیس بر اساس تصاویر ماهواره‌ای Quickbird و داده‌های ارتفاعی SRTM مشخص گردید. بعد از بازسازیی سطوح قدیمی، ژئومورفیک DEM اولیه‌ی (قبل از فرسایش) منطقه تهیه شد. سپس DEM فعلی (واقعی) منطقه به دست آمد. با کم کردن حجم DEM واقعی از حجم DEM اولیه، حجم فرسایش سنگ در هر دره محاسبه گردید. با استفاده از شیب لایه‌ها و عرض طاقدیس، منطقه‌ی مطالعاتی به 9 زون تکتونیکی تقسیم گردید و میانگین پارامترهای حجم فرسایش سنگ حوضه‌ها (Ve)، مساحت حوضه‌ها (A) و نسبت حجم فرسایش سنگ به مساحت حوضه‌ها (Rva) در هر زون به دست آمد. نتیجه‌ی این تحقیق نشان می‌دهد که با افزایش شیب ساختمانی پهلوی طاقدیس، مقدار پارامتر Rva نیز افزایش می‌یابد. هم‌چنین رابطه‌ی مستقیمی بین مساحت حوضه‌ها و حجم فرسایش سنگ (Ve) وجود دارد. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که گسل‌ها نیز نقش مهمی در افزایش فرسایش سنگ دره‌ها ایفا می‌نمایند. در زون‌های شماره 3، 4، 5، 6 و 7، بالاترین مقدار Rva به ترتیب مربوط به حوضه‌های گسلی شماره 25، 31، 57، 72 و 76 می‌باشند. به‌طور کلی تحقیق حاضر نشان می‌دهد که حجم فرسایش سنگ در طاقدیس دنه خشک کاملاً متأثر از شیب و عرض پهلوی طاقدیس، موقعیت گسل‌ها و مساحت حوضه‌ها می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the eroded rock volume and its relationship with tectonic in Danekhoshk anticline by means of GIS

چکیده [English]

Study area, Danekhoshk anticline, is a typical growing anticline in Kermanshah province and is located in Folded Zagros structural Belt. The purpose of this research is to calculate the eroded rock volume and its relationship with tectonic in Danekhoshk anticline. To achieve the purpose of this study, at first, boundaries of 90 drainage basins on slopes of studied anticline were determined based on Quickbird Satellite image and SRTM topographic data. After reconstruction of the geomorphic palaeosurfaces, the original (pre-erosion) DEM of study area was derived. Then the present-day (actual) DEM was prepared. The eroded rock volume for each basin was calculated by subtracting the volume of present-day DEM from original (pre-erosion) DEM. Studied anticline was subdivided into 9 tectonic zones based on dip (S) and width of limbs and then mean of eroded rock volume (Ve), basin area (A), and ratio of eroded rock volume to basin area (Rva) parameters were obtained for each tectonic zone. Result of this study reveals that rate of Rva increases with increasing structural dips of anticline limb. Also, there is positive relation between Basin area (A) and eroded rock volume (Ve). Data analysis represents that faults have important effect in increasing rock erosion of basins. In zones 3, 4, 5, 6 and 7, the highest rates of Rva are in faulted basins 25, 31, 57, 72 and 76 respectively. Overall, this research shows that the volume of eroded rock in Danekhoshk anticline is perfectly affected by dip and width of limbs, basins area as well as the faults location.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Danekhoshk
  • volume of eroded rock
  • Tectonic
  • Fault
  • RVA