تحلیل فضایی شاخص­های شهر پایدار در کلان‌شهر مشهد

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

رشد سریع شهرنشینی و تبعات آن باعث افزایش اثرات مخرب زیست‌محیطی، عدم تعا­دل­های اجتماعی و اقتصادی در بسیاری از شهرها و به‌ویژه کلان‌شهرها گردیده است. کلان‌شهر مشهد یکی از این شهرهاست که تحت تأثیر فرآیند رشد سریع، دچار نابرابری در برخورداری از امکانات و فشار بر منابع زیستی است. هدف این مقاله، بررسی شاخص­های شهر پایدار در ابعاد مختلف پایداری شهری است. شاخص­های شهر پایدار در شش بُعد و 53 متغیر از طریق پرسشنامه و اطلاعات نقشه­ای در مقیاس محله­ای شناسایی و مشخص گردید. سپس با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی (WLC) میزان پایداری محلات شهر با انجام مقایسات زوجی با روش AHP < /span> وزن­دهی و رتبه‌بندی شد. علاوه بر رتبه­بندی، محلات بر اساس بیش‌ترین شباهت درونی و بیش‌ترین تفاوت بین­گروهی با استفاده از تابع Grouping Analysis محلات در 7 دسته­ی (خوشه) همگن طبقه‌بندی گردید. به‌طورکلی از میزان پایداری در بیش‌تر ابعاد از مرکز شهر به سمت محلات پیرامون کاسته می‌شود. بالاترین سطح پایداری در مقیاس محلی در محلات کوی دکتری، گوهرشاد، ارشاد، ولیعصر است. منطقه‌ی یک با چهار محله، بیش‌ترین تعداد محلات با پایداری بالا را در خود دارد. محلات کنه بیست، کشاورز، دروی، شهید معقول از پایین‌ترین سطح پایداری در بین محلات برخوردارند. منطقه‌ی پنج نیز با چهار محله، بیش‌ترین تعداد محلات ناپایدار را در بین مناطق شهری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial analysis of sustainable city indices in Mashhad metropolis

نویسندگان [English]

  • Hossein Aghajani
  • masoud Taghvaei
چکیده [English]

The rapid growth of urbanization and its consequences has led to an increase in the detrimental effects of the environment, social and economic disadvantages in many cities, especially metropolises. Mashhad metropolis is one of those cities that is affected by the rapid growth process inequality in access to facilities and pressure on bio resources. The purpose of this paper is to investigate sustainable city indicators in different dimensions of urban sustainability. At first, sustainable city indices were identified in six dimensions and 53 variables and indices were identified through questionnaires and map information, and then, by using paired weighted linear method (WLC), the stability of city neighborhoods was ranked by paired comparisons. The highest level of sustainability at the local scale is Kouye Doktora, Goharshad, Ershad, Valiasr neighborhoods. Zone 1 with four neighborhoods has the highest number of high-stability neighborhoods. Neighborhoods of KenehBist, Keshavarz, Derwey, Shahid Maghoul have the lowest levels of sustainability among neighborhoods. Zone 5 with four neighborhoods has the highest number of unstable neighborhoods among urban areas. Finally, using ArcGIS clustering functions based on F statistic and Mashhad clustering rules, it was divided into 7 homogeneous regions based on sustainability dimensions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable city
  • spatial analysis
  • Zoning
  • Mashhad
  • neighborhoods
Ali-Toudert, F., 2008. From green building to sustainable urban settlements: a new assessment method. PLEA, 6 pp 678-685. Bell, s and Morse, s. (2008). Sustainability indicators: measuring the immeasurable. U.K: published by earthscan. Carli, R., Dotoli, M., Pellegrino, R. (2018). Multi-criteria decision-making for sustainable metropolitan cities assessment. Journal of Environmental Management, 226, pp. 46–61. Hak,T. Janou skova, s. MoldanCharles, B. (2015). Sustainable Development Goals: A need for relevant indicators. cological Indicators, pp. 565–573. Hassan, A. M., & Lee, H. (2015). The paradox of the sustainable city: definitions and examples. Environment, development and sustainability, 17(6), 1267-1285. Haughton, G. (1997). Developing sustainable urban development models. Cities, 14(4), 189-195. Ibrahim, F., Omar, D., Nik Mohamad., N, 2015, Theoretical Review on Sustainable City Indicators in Malaysia, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol.202, pp. 322 – 329. Lall, S.V. Planning, Connecting, and Financing Cities—Now: Priorities for City Leaders; International Bank for Reconstruction and Development/World Bank: Washington, DC, USA, 2013. Science for Environment Policy (2015) Indicators for sustainable, cities. In-depth Report 12. Produced for the European Commission DG Environment by the Science Communication Unit, UWE, Bristol. Available at:http://ec.europa.eu/science-environment-policy. Liu, l. (2018). A sustainability index with attention to environmental justice for eco-city classification and assessment, Ecological Indicators, pp. 904-914. Mukoko, S. (1996). On sustainable urban development in sub-Saharan Africa. Cities, 13(4), 265-271. Phillis, Y. A., Kouikoglou, V. S., & Verdugo, C. (2017). Urban sustainability assessment and ranking of cities. Computers, Environment and Urban Systems, 64, 254-265. Potts, T. (2010). The natural advantage of regions: linking sustainability, innovation, and regional development in Australia. Journal of Cleaner Production, pp. 713–725. Singh, R. K., Murty, H. R., Gupta, S. K., & Dikshit, A. K. (2009). An overview of sustainability assessment methodologies. Ecological indicators, 9(2), 189-212. Tang, H. T., & Lee, Y. M. (2016). The making of sustainable urban development: A synthesis framework. Sustainability, 8(5), 492. World Health Organization and United Nations Human Settlements Programme. Hidden Cities: Unmasking and Overcoming Health Inequities in Urban Settings. Available online: http://www.who.int/kobe_centre/publications/hiddencities_media/p1_who_un_habitat_hidden_cities.pdf (accessed on 6 February 2015). World watch Institute (2007) State of the world: our urban future. W.W. Norton & Company, New York, London http://www.urbanchinainitiative.org/en/research/usi.html